پس از 25 سال نرخ سود وام «خانه‌اولی»ها تک‌رقمی شد؛

آیا سایه سنگین رکود بر مسکن کمتر می‌شود؟

خورشید آنلاین

هفته دولت امسال یک خبر خوش برای متقاضیان مسکن به همراه داشت؛ خبری که رئیس دولت از آن به عنوان هدیه‌ای برای خانه اولی‌ها به‌ویژه زوج‌های جوان یاد کرد. این خبر از کاهش نرخ سود تسهیلات مسکن و تک رقمی شدن آن پس از 25 سال حکایت دارد. اما اینکه چه نوع تسهیلاتی به چه کسانی و با چه ساز و کاری قرار است پرداخت شود، جای بحث دارد. برای بررسی جوانب این خبر و چگونگی تأثیر آن بر مسکن‌دار شدن بی مسکن‌ها، روند پرداخت تسهیلات در بانک مسکن به عنوان تنها بانک متولی مسکن را بررسی کردیم و با چندین نفر از متقاضیان مسکن هم‌صحبت شدیم که ماحصل آن را در این گزارش با هم می‌خوانیم:

* روند تدریجی کاهش نرخ سود تسهیلات مسکن در یک سال اخیر


اواخر سال گذشته بود که بانک مرکزی کاهش نرخ سودها را اعلام کرد و طی آن نرخ سود تسهیلات مسکن یک درصد کاهش یافت. به این ترتیب نرخ سود تسهیلات صندوق یکم از 14 به 13درصد و نرخ سود اوراق حق تقدم از 18.5 به 17.5درصد رسید. در همان روز، مدیرعامل بانک مسکن به خبرنگاران گفته بود: «متقاضیان خانه اولی می‌توانند از فردا برای سپرده‌گذاری به شعب بانک مسکن مراجعه کنند و افراد با حداقل 18 سال سن، درآمد مستقل و اینکه از شبکه بانکی تسهیلات مسکن استفاده نکرده باشند، می‌توانند از این وام بهره‌مند شوند.»
به فاصله کمتر از چهار ماه و دقیقاً اولین روز تابستان 95 موضوع کاهش دوباره نرخ سود تسهیلات مسکن از سوی مدیرعامل بانک مسکن خبری شد: «از امروز تسهیلات مسکن از محل صندوق‌های پس‌انداز سه‌گانه بانک مسکن با دو درصد کاهش داوطلبانه‌ی نرخ سود، با نرخ 11درصد پرداخت می‌شود.» بنا بر آن تصمیم، نرخ سود تسهیلات مسکن از محل صندوق مسکن یکم، صندوق ساخت مسکن و صندوق مسکن جوانان از 13 به 11درصد کاهش یافت، ولی نرخ سود تسهیلات از محل اوراق حق تقدم مسکن همان 17.5درصد باقی ماند. اما چند روز پیش و در روزهای پایانی هفته دولت، رئیس جمهور با اعلام خبر تک‌رقمی شدن نرخ سود تسهیلات مسکن پس از 25 سال گفت: «خانه اولی‌ها و زوجین جوان می‌توانند تسهیلات مسکن را در بافت‌های فرسوده با نرخ 8درصد و در سایر نقاط با نرخ 9.5درصد دریافت کنند.» پس از اعلام خبر توسط حسن روحانی، مدیرعامل بانک مسکن در جمع خبرنگاران حاضر شد و در خصوص تأثیر این کاهش نرخ بر تحرک بخش مسکن و میزان اقساط آن توضیحاتی داد که بر اساس آن و طبق برنامه جدید دولت، وام مسکن در سه سطح 80 میلیون تومان (برای تهران)، 60 میلیون تومان (برای شهرهای بالای 200 هزار نفر جمعیت) و 40 میلیون تومان (برای سایر شهرهای کوچک) تعیین شد. بر پایه این تصمیم متقاضیان با سپرده‌گذاری نصف این مبالغ پس از گذشت یک سال می‌توانند دو برابر مبلغ سپرده خود را وام دریافت کنند.
با توجه به اینکه مبلغ وام‌های جدید خرید مسکن به طور متوسط در کل کشور 60 میلیون تومان است، با نرخ 14درصد سال گذشته و بازپرداخت 12 ساله، متقاضی باید ماهانه 862 هزار تومان قسط پرداخت می‌کرد که هم‌اکنون این رقم با نرخ سود 8درصد برای بافت‌های فرسوده با کاهش ماهانه 350 هزار تومانی به 512 هزار تومان رسیده است. همچنین با محاسبه متوسط وام 60 میلیون تومانی در سراسر کشور، تسهیلات زوجین به 120 میلیون تومان رسید که اقساط ماهانه آن یک میلیون و 700 هزار تومان بود، ولی با کاهش نرخ سود به 8درصد در بافت‌های فرسوده قسط ماهانه این رقم وام به یک میلیون تومان رسیده که این رقم افت 700 هزار تومانی در هر ماه را نشان می‌دهد. همچنین میزان اقساط تسهیلات مسکن برای نقاطی غیر از بافت‌های فرسوده به این ترتیب است: مبلغ اقساط ماهانه وام 60 میلیونی متوسط کل کشور 557 هزار تومان و برای وام 120 میلیون تومانیِ خانه اولی‌ها و زوج‌های جوان، به یک میلیون و 100 هزار تومان تعیین شده است. به این معنی که در این بخش نیز مبلغ اقساط ماهانه وام مسکن نسبت به قبل 35درصد کمتر شده است.

* کیفیت و چگونگی پرداخت تسهیلات


کاهش نرخ سود اعلام شده صرفاً برای تسهیلاتی است که از محل صندوق یکم پرداخت می‌شود. کسانی که می‌خواهند از طریق تسهیلات ارزان قیمت بانک مسکن برای اولین‌بار صاحب خانه شوند باید در این بانک حساب صندوق یکم افتتاح کنند. بانک مسکن به ازای هر دوره 6 ماهه، یک برابر میانگین حساب را تا سقف 80 میلیون تومان در تهران، 60 میلیون تومان در مراکز استان‌ها و شهرهای بالای 200 هزار نفر جمعیت و 40 میلیون تومان سایر شهرها، تسهیلات مسکن پرداخت می‌کند. در طرح ویژه زوجین، زن و شوهر می‌توانند فارغ از تاریخ وقوع عقد و مشروط به خانه‌اولی بودن بر روی یک پلاک امتیازات خود را تجمیع کنند و به این ترتیب سقف تسهیلات به ترتیب به 160، 120 و 80 میلیون تومان می‌رسد.

* وضعیت جیب مردم از زبان متولی


مدیرعامل تنها بانک متولی بخش مسکن با تأکید بر اینکه رونق اقتصادی و خروج از رکود یکی از دغدغه‌های اصلی کشور است، در همین ارتباط می‌گوید: «بخش مسکن و ساختمان همواره نقش پیش‌ران و لوکوموتیو رونق اقتصادی را بر عهده داشته چرا که با حدود 100 رشته از فعالیت از جمله فولاد، کاشی، سیمان و سایر مصالح ساختمانی ارتباط دارد؛ بنابراین می‌تواند نقش مهمی در خروج کشور از رکود داشته باشد.»
بت شکن با بیان اینکه صندوق پس‌انداز مسکن یکم از خرداد سال گذشته با نرخ سود بازپرداخت 14درصد فعالیت خود را آغازکرد، می‌افزاید: «در سال گذشته متوسط افتتاح حساب صندوق پس‌انداز مسکن یکم روزانه 169 فقره بود که به محض کاهش نرخ سود از 14درصد به 11درصد این میزان به دو برابر یعنی 385 فقره افزایش یافت.»
مدیر عامل بانک مسکن مبلغ اقساط تسهیلات مسکن را هم معقولانه می‌داند و معتقد است: «هزینه اجاره یک مترمربع در شهر تهران 22 هزار تومان است، پس هزینه اجاره 100 متر آپارتمان در تهران 2 میلیون و 200 هزار تومان می‌شود، بانک مسکن شرایطی را فراهم کرده که زوجین با هزینه‌ای که بابت اصل و سود قسط در 12 سال پرداخت می‌کنند بتواند صاحب مسکن شود.»

* مردم چه می‌گویند؟


اما در زمینه طرح جدید بانک مسکن، مردم نظرات مختلفی دارند. برخی هنوز هم ایرادهایی را برای همین طرح متصور هستند. «محمد کریمی» یکی از افتتاح‌کنندگان حساب صندوق مسکن یکم در بانک مسکن است که نرخ جدید اعلام شده او را ترغیب به افتتاح حساب کرده است. وی در خصوص نگاه خود به تسهیلات مسکن اعلام شده می‌گوید: «واقعیت این است که ما بین بد و بدتر، بد را انتخاب کردیم و از این حیث که این تنها راه‌حل ما برای خانه‌دار شدن است به آن روی آوردیم.» او معتقد است که 60 میلیون تومان برای یکسال نگه داشتن در حساب برای دریافت تسهیلات 120 میلیون تومانی طاقت‌فرساست و فشار زیادی بر زوجین وارد می‌کند.
«خانم محمد‌پور» نیز از افتتاح‌کنندگان این حساب است که اعتقاد دارد دولت باید بخشی از منابع لازم برای پرداخت تسهیلات را از راه دیگری غیر از سپرده‌ی بانک تأمین کند تا با مبلغ کمتر سپرده‌گذاری بتواند متقاضی را به تسهیلات برساند. او هم مبلغ لازم برای کسب امتیاز وام را بزرگترین نقص این طرح می‌داند و می‌گوید: «دولت اگر واقعاً به فکر جوانان و خانه‌اولی‌هاست باید چتر حمایت خود را مانند کاهش نرخ سود در این زمینه نیز بگشاید.»
یکی دیگر از متقاضیان بر مسئله*** افزایش قیمت مسکن تاکید دارد و می‌گوید: «من در حال حاضر پول قابل توجهی ندارم که سپرده‌گذاری کنم و قصد دارم در یک بازه زمانی سه ساله امتیاز لازم را کسب کنم اما در عین حال تردید دارم که با همین پول، پایان سه سال چه می‌توانم بکنم؟ و قیمت مسکن در سه سال آینده به کجا می‌رسد؟» وی تنها شرط موفقیت طرح را کنترل قیمت مسکن و جلوگیری از افزایش بی‌رویه آن می‌داند و می‌پرسد: «اگر قرار باشد با 120 میلیون تومان در سه سال بعد قدرت خریدی معادل 60 میلیون تومان امروز داشته باشیم به نظر شما آیا معقولانه است پول خود را در بانک معطل کنیم؟»
با این حال یک کارشناس مسکن تاثیر کاهش نرخ سود بر رونق بخش مسکن به‌ویژه برای خانه‌اولی‌ها مثبت ارزیابی می‌کند. او البته در عین حال اذعان می‌کند: «اگر تحرک و تحریک در جامعه هدف طرح باشد قطعاً روند افزایشی خواهیم داشت اما اگر کل بخش مسکن را در نظر بگیریم نمی‌توان رونق خاصی را متصور شد چرا که جامعه هدف این طرح در مقابل بخش مسکن بسیار کوچک است.»
به هر حال اقدام دولت و به تبع آن بانک مسکن در کاهش نرخ سود تسهیلات مسکن ستودنی است و پیش‌بینی‌ها هم حکایت از رشد مانده صندوق مسکن یکم برای افزایش قدرت وام‌دهی بانک مسکن دارد اما در اینکه دولت بتواند با این طرح به اهداف خود در بخش مسکن و کم‌کردن سایه رکود عمیق بر این حوزه برسد هنوز تردیدهایی وجود دارد. همه تلاش‌های دولت فعلی در حالی است که رکود حاکم بر بسیاری از جنبه‌های اقتصادی کشور، آن‌چنان سنگین است که متأسفانه معیشت مردم را در شرایط بسیار دشواری قرار داده است. زخم‌های عمیق در زمینه‌های مختلفی از جمله ساخت و ساز و مسکن به‌عنوان یکی از نیازهای اولیه مردم که البته غالباً ناشی از سیاست‌های نادرست گذشته بود و شاید تنها با تکانه‌های جدی سیاسی و اقتصادی التیام یابد.باید منتظر ماند و دید سیاست‌گذاران بخش مسکن در دولت تدبیر و امید چگونه می‌توانند این تردیدها و البته مشکلات شدید بر جای مانده از گذشته را برطرف کنند.

 

هفته نامه ماه رویان 342

شناسه خبر :1916 
101 کلیک ها  شنبه, 13 شهریور 1395 ساعت 06:30
این مورد را ارزیابی کنید
(2 رای‌ها)

Hospital Information Systems

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

بالا